Tứ Quân Tử Thang 1
【Nguồn】"Thái Bình Huấn Dân Hòa Tế Cục Phương", tập ba.
【Danh khác】Bạch Thuốc Thang ("Thánh Tế Tổng Lục" tập tám mươi).
【Thành phần】Nhân Sâm (loại bỏ rễ), Cam Thảo (chế), Bạch Linh (loại bỏ vỏ), Bạch Truật mỗi thứ bằng nhau
【Cách dùng】Nghiền thành bột mịn. Mỗi lần dùng 6 gram, dùng 150 ml nước, sắc còn 100 ml, uống liền, không giới hạn thời gian; thêm chút muối, dùng nước trắng pha cũng được.
【Công dụng】Ích khí bổ trung, ôn dưỡng vị tỳ.
【Chỉ định】Vinh vệ khí hư, tạng phủ yếu, mặt nhợt nhạt, tứ chi mệt mỏi, bụng đầy, không muốn ăn, tiếng ruột kêu, tiêu chảy, nôn ói, lưỡi nhạt, lưỡi trắng mỏng, mạch hư lực. Hiện dùng cho viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày – tá tràng mạn tính, viêm ruột mạn tính do tỳ vị hư yếu.
【Lý luận phương thuốc】Trong phương, Nhân Sâm vị ngọt ấm, ích khí bổ trung là quân; Bạch Truật kiện tỳ trừ thấp, phối hợp với Nhân Sâm để tăng cường khí lực kiện tỳ là thần; Bạch Linh lợi thấp kiện tỳ là tấu; Cam Thảo chế ngọt hòa trung là sứ. Bốn vị đều là vị bình hòa, ấm mà không khô, bổ mà không quá mạnh, nên gọi là Tứ Quân Tử Thang.
【Nghiên cứu thực nghiệm】1. Điều chỉnh chức năng đường ruột "Tân Trung Y" 1978(5):53, "Tân Y Học" 1979(7):305, Tứ Quân Tử Thang chủ yếu thông qua điều tiết hệ thần kinh thực vật, kháng tác dụng của acetylcholine và histamine, giúp phục hồi chức năng tiết, tiêu hóa, vận động và dinh dưỡng của đường ruột đang rối loạn, đồng thời giảm tiết dịch vị, hạ pH dịch vị, vì vậy cũng có lợi cho sự lành vết loét đường ruột. 2. Tăng cường miễn dịch cơ thể "Trung Tây Y Kết Hợp Tạp Chí" 1984(6):63, việc phối hợp giữa Đảng Sâm, Bạch Truật, Bạch Linh hoặc phối hợp ba vị (trừ khi phối hợp với Cam Thảo chế) đều có thể nâng cao khả năng thực bào của đại thực bào trong ổ bụng chuột thí nghiệm, trong đó Đảng Sâm đơn vị có tác dụng rõ rệt nhất. Cam Thảo chế là chất đối kháng, tác dụng đối kháng này liên quan đến liều lượng trong phối hợp (khi chứa 1/3 thì tác dụng đối kháng rõ rệt, khi chứa 1/5 hay 1/7 thì tác dụng không rõ). "Tân Y Dược Học Tạp Chí" 1979(6):60, "Tạp Chí Trung Y Giang Tô" 1980(2):32, Tứ Quân Tử Thang trong môi trường ngoài cơ thể có thể thúc đẩy đáng kể sự chuyển hóa tế bào lympho và hình thành hoa điểm hoạt tính. Khi dùng bài thuốc này mà bỏ Cam Thảo, sắc uống, có thể làm tăng đáng kể hàm lượng IgG huyết thanh người, làm tăng tỷ lệ hình thành hoa hồng tự nhiên và tỷ lệ chuyển hóa tế bào lympho. "Trung Tây Y Kết Hợp Tạp Chí" 1984(6):366, đối với chuột bị suy dinh dưỡng dẫn đến teo và giảm chức năng tuyến ức, có thể thúc đẩy phục hồi. Những kết quả trên chứng minh rằng Tứ Quân Tử Thang có thể tăng cường chức năng miễn dịch tế bào và miễn dịch thể dịch của cơ thể, cung cấp căn cứ thực nghiệm cho lý luận "bổ chính khai tà" của phương này. 3. Thúc đẩy chức năng sinh huyết tủy, tăng tốc sản sinh hồng cầu "Tạp Chí Nghiên Cứu Trung Y" 1963(8):3, Tứ Quân Tử Thang làm số lượng lưới hồng cầu trong máu động vật mất máu tăng rõ rệt, đồng thời thúc đẩy lưới hồng cầu chuyển hóa thành hồng cầu. 4. Các nghiên cứu khác "Động Thái Giáo Dục" 1979(1):23, Tứ Quân Tử Thang làm hàm lượng glycogen gan trong gan chuột tăng rõ rệt, từ đó có lợi cho phục hồi mô gan. "Tạp Chí Nghiên Cứu Trung Y" 1963(8):3, Tứ Quân Tử Thang thông qua điều chỉnh yếu tố nội tại của cơ thể (bao gồm thần kinh, tim và tuyến nội tiết) làm tăng huyết áp, cải thiện trạng thái sốc. |
