Thanh thử ích khí thang
【Nguồn】"Vi Bì Luận" quyển trung.
【Thành phần】Hoàng kỳ, thương truật (ngâm nước vo gạo, bỏ vỏ), thăng ma mỗi thứ 3 gam; nhân sâm (bỏ rễ), trạch tả, thần khúc (sắc vàng), trần bì, bạch truật mỗi thứ 15 gam; mạch môn đông (bỏ tim), đương quy thân, chích cam thảo mỗi thứ 0,9 gam; thanh bì (bỏ lớp trắng) 0,9 gam; hoàng bá (rửa rượu, bỏ vỏ) 0,6–0,9 gam; cát căn 0,6 gam; ngũ vị tử 9 quả
【Cách dùng】Tất cả dược liệu cắt nhỏ. Dùng nước 300ml, sắc còn 150ml, lọc bỏ bã, uống ấm khi bụng đói.
【Công dụng】Thanh thử hóa thấp, ích khí sinh tân.
【Chỉ định】Người thường bị hư khí âm, lại cảm thụ thử thấp, hoặc thử thấp làm tổn hao khí âm, thân nhiệt nóng, tâm phiền, tứ chi mệt mỏi, tinh thần suy giảm, ngực đầy tức, thở gấp, cơ thể nặng nề đau nhức, khát nước, ra mồ hôi tự phát, đại tiện lỏng, tiểu tiện ngắn đỏ, lưỡi bợp dính, mạch hư.
【Gia giảm】Nếu tỳ vị hư yếu, giảm lượng thăng ma, thêm ít sài hồ; nếu đầy bụng, bỏ cam thảo; nếu ho nặng, bỏ nhân sâm; nếu miệng họng khô, thêm cát căn; nếu ra mồ hôi ít, giảm hoàng kỳ 0,5 phần; nếu trướng ở vùng tim, thêm ít hoàng liên.
【Lý luận phương】Trong phương này, nhân sâm, hoàng kỳ bổ khí cố biểu; thương truật, bạch truật kiện tỳ trừ thấp; hoàng bá, mạch môn đông, ngũ vị tử tả hỏa sinh tân; trần bì, thanh bì, trạch tả lý khí trừ thấp; đương quy dưỡng huyết hòa âm; thăng ma, cát căn giải cơ thăng thanh; cam thảo điều hòa trung. Kết hợp thành phương, cùng có tác dụng thanh thử hóa thấp, ích khí sinh tân. |
