Cát Căn Hoàng Sâm Hoàng Liên Thang
【Nguồn】"Nghịch Hàn Luận".
【Dị danh】Cát Căn Hoàng Liên Thang (Trong "Y Phương Lục Tụ", Quyển Năm Mươi Bốn dẫn "Thông Chân Tử Nhiễm Hàn Khoái Yếu"), Cát Căn Hoàng Liên Hoàng Sâm Thang (Trong "Y Phương Tập Giải"), Cát Căn Tinh Hoàng Liên Hoàng Sâm Thang (Trong "Nghịch Hàn Đại Bạch"), Cát Căn Tinh Liên Thang (Trong "Từ Điển Y Học Trung Quốc").
【Thành phần】Cát Căn 15 gram, Cam Thảo 6 gram (sắc qua), Hoàng Sâm 9 gram, Hoàng Liên 9 gram.
【Cách dùng】Bốn vị thuốc trên, thêm nước 800 ml, trước tiên sắc Cát Căn đến còn 600 ml, cho các vị khác vào, sắc còn 200 ml, bỏ bã, chia làm hai lần uống ấm.
【Công dụng】Giải biểu lý, thanh nhiệt chỉ lợi.
【Chỉ định】Bệnh ngoại cảm chưa giải, nhiệt tà nhập lý, sốt cao, tiêu chảy hôi thối, hậu môn có cảm giác bỏng rát, bụng trướng, ngực sườn bực bội, ho, ra mồ hôi, miệng khô khát, lưỡi vàng, mạch số.
【Lý luận phương】Phương này dùng Cát Căn với liều lượng lớn, vừa có thể phát biểu giải cơ, giải trừ tà ở biểu, vừa có thể nâng thanh khí,止泻, khiến biểu giải lý hòa. Vì nhiệt ở lý đã nặng, nên dùng Hoàng Sâm, Hoàng Liên thanh nhiệt ở lý, Cam Thảo điều hòa các vị thuốc. Cùng nhau đạt được hiệu quả giải biểu lý, thanh nhiệt chỉ lợi.
【Nghiên cứu thực nghiệm】1. Tác dụng chống loạn nhịp tim: "Tạp chí Đông Y Cửu Lâm" 1986(6):30, dịch chiết nước - rượu của phương này có thể chống loạn nhịp tim ở chuột do Aconitine gây ra, loạn nhịp tim ở thỏ do Chloroform – Adrenalin gây ra, loạn nhịp tim ở chuột do Canxi Clorua gây ra, loạn nhịp tim ở chuột do Chloroform gây ra. Thí nghiệm cũng cho thấy dịch chiết nước - rượu của phương này có tác dụng rõ rệt giảm nhịp tim bình thường ở động vật thí nghiệm, nguyên nhân có thể là do phương này có thể kháng lại tác dụng làm tăng nhịp tim của Isoproterenol. 2. Tác dụng kháng khuẩn, hạ sốt: "Tạp chí nghiên cứu thuốc đông y" 1986(12):39, phương này có tác dụng hạ sốt rõ rệt ở thỏ sốt do vaccine ngũ liên gây ra. Đồng thời có tác dụng kháng khuẩn nhất định đối với vi khuẩn tụ cầu vàng, phế cầu khuẩn và trực khuẩn thương hàn cả trong và ngoài cơ thể. |
