Mụn nhọt là một bệnh lý ngoại khoa cấp tính phổ biến, thường xảy ra ở mặt và đầu ngón tay. Vì ban đầu nhỏ nhưng gốc sâu, đáy cứng như đinh nên gọi là mụn nhọt. [Nguyên nhân bệnh lý] Chủ yếu do da thịt không sạch sẽ, bị thương do sắt gỗ, tự ý châm, nặn ép, khiến độc hỏa xâm nhập qua kẽ hở, tà nhiệt tích tụ ở da thịt; hoặc do ăn uống quá nhiều chất béo, rượu chè, gây tích nhiệt trong tạng phủ, độc tố phát sinh từ bên trong. Nếu độc tà mạnh thì lan tràn qua kinh lạc, nội công vào tạng phủ thì trở thành tình trạng nguy hiểm. [Chẩn đoán phân biệt] Ban đầu, mụn giống hạt gạo, màu vàng hoặc tím, hoặc nổi bóng nước mủ, mủ, gốc cứng như đinh, cảm giác tê ngứa nhẹ nhưng đau ít, sau đó đỏ sưng, bỏng rát, đau tăng, thường kèm sốt rét. Nếu thấy sốt cao, bồn chồn, chóng mặt, nôn mửa, ý thức mơ hồ thì là dấu hiệu mụn nhọt nội công, gọi là “mụn nhọt di chuyển”. Nếu xảy ra ở tứ chi, chỗ đau có dải đỏ lan lên, gọi là “mụn nhọt đỏ dải”. [Điều trị] 1. Châm cứu Pháp điều trị lấy huyệt kinh đốc làm chủ yếu. Dùng kim châm kỹ thuật tả, hoặc dùng kim tam lăng chích máu. Phương thuốc: Thân Trụ, Linh Thái, Hợp Cốc, Ủy Trung Ý nghĩa phương thuốc: Phương này lấy huyệt kinh đốc làm chủ yếu, vì kinh đốc thống lĩnh các dương kinh, tả Thân Trụ, Linh Thái để giải tỏa tà hỏa dương, hai huyệt này còn là kinh nghiệm điều trị mụn nhọt. Hợp Cốc là huyệt nguyên của kinh dương minh tay, dương minh đa khí đa huyết, tả huyệt này để giải tỏa độc hỏa dương minh, rất thích hợp với mụn nhọt ở mặt môi. Chọn huyệt huyệt khuếch Ủy Trung, chích máu để thanh tả nhiệt huyết. Bệnh này cũng có thể chọn huyệt theo kinh mạch nơi tổn thương. Ví dụ: nếu ở mặt, kinh dương minh tay, phối hợp thêm Thương Dương, Khẩu Uyên; nếu ở đầu ngón tay, chọn Khẩu Uyên, Nghinh Hương; nếu ở mặt, kinh thiếu dương chân, phối hợp thêm Dương Lăng Tuyền, Túc Kiệu Âm; nếu ở ngón chân cái, ngón chân thứ hai, chọn Dương Lăng Tuyền, Thính Hội. Nếu là mụn nhọt đỏ dải, có thể chích lần lượt dọc theo dải đỏ từ cuối đến đầu. 2. Châm mổ (điểm châm) Phương pháp: Tìm các điểm phồng lên dạng hạt sần ở hai bên cột sống lưng, dùng kim lớn châm mổ, mỗi ngày một lần.
|