ในทางแพทย์แผนจีน การวินิจฉัยและรักษาตามอาการจากอาการไอที่มีเสมหะ แบ่งออกเป็นหลัก ๆ ได้ 6 ประเภทตามสี เนื้อสัมผัส และปริมาณของเสมหะ:
เสมหะที่คั่งอยู่ในร่างกาย ไม่เพียงแต่ทำให้เชื้อโรคในทางเดินหายใจเจริญเติบโตและแพร่กระจาย ทำให้อักเสบลุกลาม ยังทำให้หลอดลมอุดตัน นำไปสู่ภาวะขาดออกซิเจน หายใจลำบากได้
หนึ่ง อาการไอจากปอดเย็น:
เสมหะที่ไอออกมาสีขาว ใส ผู้ป่วยรู้สึกหนาว หนาวมาก ไข้น้อย ไอเจ็บหน้าอก หายใจลำบาก ใบหน้าซีด
สอง อาการไอจากปอดร้อน:
เสมหะที่ไอออกมาสีเหลือง ข้น แข็ง หรือมีเลือดปน ร่วมกับไข้ ไอ เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก ใบหน้าแดง ตาแดง คอแดงเจ็บ กระหาย ปากแห้ง ปัสสาวะสั้น ขับถ่ายลำบาก ลิ้นแดง ผิวหนังเหลือง
สาม อาการจากลมภายนอกโจมตีปอด:
เสมหะใส ฟองมาก ร่วมกับไข้ หนาว ไอ จมูกอุด น้ำมูกไหล คอแห้ง คัน ปวดศีรษะ ปวดตัว ลิ้นขอบและปลายแดง ผิวหนังขาวบาง
สี่ อาการจากปอดแห้งจากภาวะหยินอ่อนแอ:
เสมหะน้อย ข้น ขับออกยาก ไอแล้วมีเลือดปน ถ้าเกิดจากความแห้ง อาจมีไข้ หนาว ปวดหน้าอก ริมฝีปากดำ จมูกแห้ง คอแห้ง กระหาย
ถ้าเกิดจากภาวะหยินอ่อนแอ จะมีอาการ นอนไม่หลับ ร้อนใน ตัวร้อนตอนกลางคืน แก้มแดง ลิ้นแดง ผิวหนังบาง
ห้า อาการจากความชื้นโจมตีปอด:
เสมหะมาก ขาว ลื่น ขับออกง่าย แขนขาอ่อนแรง ง่วงซึม อยากนอน ไม่อยากอาหาร
หก อาการจากความชื้นร้อนสะสมในปอด:
ไอเสมหะข้น ปนเลือด หรือมีกลิ่นเหม็น ไข้สูง หรือร้อนใน หน้าอกแน่นเจ็บ หายใจไม่ได้ ปากแห้ง คอแห้ง ร้อนใจ หงุดหงิด
| 