ผู้ป่วยโรคกระเพาะอาหาร หากสังเกตผิวลิ้นของตนเองอย่างละเอียด อาจพบว่ามีความผิดปกติที่แปลกแตกต่างกัน เช่น ผิวลิ้นหนาเหนียวมาก หรือสีดำ หรือเหลือง หรือลอก ความเปลี่ยนแปลงของผิวลิ้นจริงๆ สามารถสะท้อนโรค ยิ่งโดยเฉพาะโรคที่เกี่ยวกับกระเพาะอาหารและลำไส้ ผิวลิ้นหนา กลิ่นปาก ถ้าคนหนึ่งมีผิวลิ้นหนาตลอดเวลา และมีกลิ่นปาก บ่งชี้ว่ากระเพาะอาหารมีปัญหาเล็กน้อย ถ้าไม่มีอาการอื่น ควรเริ่มปรับพฤติกรรมการกินและการใช้ชีวิต หลังจากปรับปรุงสักพัก ผิวลิ้นผิดปกติและกลิ่นปากอาจหายเองได้ ผิวลิ้นดำ หนาเหนียว ถ้าพบผิวลิ้นดำ แต่ขอบลิ้นและปลายลิ้นยังเป็นสีแดงอ่อนปกติ และไม่มีอาการอื่น บางครั้งเป็นปรากฏการณ์ "สีติด" ซึ่งไม่ใช่ภาวะโรค ไม่จำเป็นต้องกังวล แต่ผู้ป่วยที่มีโรคกระเพาะอาหารรุนแรง ควรระวังหากพบผิวลิ้นดำ ถ้าขอบลิ้นและปลายลิ้นเป็นสีแดงเข้ม หรือม่วงซีด แสดงว่าอาการรุนแรงขึ้น ควรรีบไปพบแพทย์ ผิวลิ้นเป็นจุด บางครั้งผิวลิ้นมีลักษณะเป็น "แผนที่" แบบไม่สมมาตร บางส่วนมีผิวลิ้นบาง บางส่วนเรียบลื่น ไม่มีผิวลิ้น ซึ่งเรียกว่า "ลิ้นแผนที่" คนที่มีลักษณะนี้ ถ้าไม่มีอาการอื่น ถือว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยา ไม่จำเป็นต้องรักษา แต่ถ้ามีโรคเรื้อรัง หรือโรคกระเพาะอาหารมาก่อน แต่ไม่เคยมีลักษณะนี้มาก่อน แล้วเกิด "ลิ้นแผนที่" แสดงว่าเป็นภาวะขาดน้ำ ควรรีบไปพบแพทย์ ลิ้นมีรอยแตก บางคนมีรอยแตกจำนวนมากบนผิวลิ้น ผิวลิ้นส่วนใหญ่ไม่มี ซึ่งเรียกว่า "ลิ้นแตก" ถ้าไม่มีอาการอื่น ถือว่าเป็นธรรมชาติ ไม่จำเป็นต้องรักษา แต่ถ้าเกิดหลังจากป่วยหนัก ลิ้นแดง ไม่มีผิวลิ้น และมีอาการไม่สบาย ถือว่าเป็นภาวะขาดน้ำ ต้องรักษาด้วยยา ขอบลิ้นมีรอยกด บางคนมีร่างกายอ้วน ลิ้นใหญ่ ขอบลิ้นมีรอยกด ผิวลิ้นขาวบาง ถ้าไม่มีอาการอื่น ถือว่าเป็นเพราะอ้วน แพทย์แผนจีนเชื่อว่า "คนอ้วนมักมีเสมหะและน้ำ" ผู้อ้วนมักมีการทำงานของม้ามและกระเพาะอาหารอ่อนแอ ทำให้ย่อยอาหารได้ไม่ดี ควรหลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูง อาหารย่อยยาก ควรกินผัก ผลไม้ และอาหารเบา ควรออกกำลังกายเป็นประจำ ถ้าผิวลิ้นขาวหนาเหนียว ขอบลิ้นมีรอยกด ไม่อยากอาหาร ท้องอืด ท้องเสีย ถือว่าเป็นภาวะเสมหะและน้ำมากเกินไป ควรกินอาหารเบา ย่อยง่าย และรับการรักษาด้วยยา ลิ้นแดง ผิวลิ้นหนา ท้องผูก บางคนไม่ได้ถ่ายอุจจาระหลายวัน กลิ่นปาก ผิวลิ้นหนา ขอบลิ้นแดง ปัสสาวะสีเหลือง บ่งชี้ถึงภาวะร้อนในกระเพาะอาหาร ร้อนในกระเพาะอาหารมาก ทำให้ของเสียลอยขึ้น ทำให้เกิดกลิ่นปาก ผิวลิ้นเหลือง ร้อนทำลายของเหลว ทำให้ลำไส้แห้ง จึงเกิดท้องผูก ควรใช้ยาแผนจีน เช่น ต้าหว่าน หวงเหลียน หวงชิน ซานจี้ เพื่อขจัดความร้อน ขจัดไฟ ในการกินอาหาร ควรหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ อาหารเผ็ดร้อน เช่น พริก หมูกระทะ ควรกินผัก ผลไม้ และอาหารเบา ดื่มน้ำเยอะๆ
|