Long đởm

Sản phẩm này là rễ và thân rễ khô của các loài thực vật thuộc họ Long đởm: Gentiana manshurica Kitag., Gentiana scabra Bge., Gentiana triflora Pall. hoặc Gentiana rigescens Franch. Ba loài đầu gọi là “Long đởm”, loài cuối gọi là “Kiền long đởm”. Thu hoạch vào mùa xuân và thu, rửa sạch, phơi khô.
【Hình thái】Rễ và thân rễ Long đởm có dạng khối không đều, dài 1–3cm, đường kính 0,3–1cm; bề mặt màu xám sẫm hoặc nâu sẫm, phía trên có dấu vết cuống hoặc tàn dư thân, xung quanh và phía dưới mọc nhiều rễ dài, mảnh. Rễ hình trụ, hơi uốn cong, dài 10–20cm, đường kính 0,2–0,5cm; bề mặt màu vàng nhạt hoặc vàng nâu, phần trên thường có nhiều nếp nhăn ngang rõ rệt, phần dưới mảnh hơn, có nếp nhăn dọc và vết rễ phụ. Chất giòn, dễ gãy, mặt cắt hơi bằng phẳng, phần vỏ màu trắng vàng hoặc vàng nhạt, phần gỗ màu nhạt hơn, sắp xếp thành từng vòng điểm. Mùi nhẹ, vị rất đắng.
Kiền long đởm không có nếp nhăn ngang, lớp vỏ ngoài dạng màng, dễ bong tróc, phần gỗ màu trắng vàng, dễ tách khỏi vỏ.
【Tính vị và quy kinh】Đắng, hàn. Quy vào kinh Can, Đởm.
【Công năng và chủ trị】Thanh nhiệt trừ thấp, tả hỏa can đởm. Dùng cho vàng da do thấp nhiệt, sưng đau bộ phận sinh dục, khí hư, dương cường, viêm da dị ứng, mắt đỏ, điếc tai, đau bên sườn, vị đắng, co giật do kinh phong.
【Cách dùng và liều lượng】3–6 gram.
【Bảo quản】Để nơi khô ráo.