Vì ung thư gan phát triển nhanh, ảnh hưởng đến các tạng phủ, đặc biệt là tỳ vị bị tổn thương đầu tiên, làm suy yếu chính khí, hình thành tình trạng chính không chống được tà. Dù cố gắng hết mình, phân biệt chứng và điều trị, kết quả thường là người bệnh sống kéo dài nhưng khó chữa khỏi. Không cần nói rõ, hiện nay vẫn cần nghiên cứu sâu về quy luật điều trị ung thư gan bằng y học cổ truyền Trung Hoa.
Nguyên tắc điều trị ung thư gan
Một, nguyên tắc bổ chính và khử tà: Nếu ung thư gan giai đoạn sớm, thể trạng khỏe mạnh bình thường, phải kiên trì "khử tà chủ đạo, bổ chính phụ trợ". Chỉ nắm bắt thời cơ thuận lợi này mới có thể giúp một số bệnh nhân đạt được khỏi bệnh lâm sàng, nếu không sẽ chỉ kéo dài tuổi thọ mà khó chữa khỏi. Nếu ung thư gan giai đoạn giữa và muộn, thể trạng yếu, di căn, phải kiên trì "bổ chính chủ đạo, khử tà phụ trợ". Nếu cứ tấn công mạnh mẽ, ít dùng hoặc không dùng thuốc bổ chính khí, sẽ khiến chính khí suy kiệt, dù khối u thu nhỏ, phần lớn bệnh nhân vẫn không kéo dài được tuổi thọ, dẫn đến hiệu quả thấp.
Hai, nguyên tắc phân biệt bệnh và phân biệt chứng: Khi ung thư gan giai đoạn sớm đã xác định chẩn đoán, phải nắm vững bản chất của ung thư gan, dù chưa có triệu chứng rõ ràng để phân biệt, vẫn phải dùng thuốc chống ung thư chủ yếu khử tà trên nền tảng phân biệt bệnh, đồng thời phối hợp thuốc kiện tỳ dưỡng vị, sơ can lý khí, hoạt huyết tán kết. Khi ung thư gan tiến triển đến giai đoạn giữa và muộn, chứng trạng rối loạn phức tạp, hỗn hợp hư thực, hàn nhiệt, xuất hiện liên tục. Trên nền tảng phân biệt bệnh, phải căn cứ vào diễn biến bệnh tình, xét chứng dùng thuốc, linh hoạt đa dạng, để kịp thời hóa giải nhiều tình trạng nguy hiểm, nếu không, rời xa các chứng trạng đang thay đổi mà cố chấp theo bệnh, mất đi chứng, thường khiến bệnh nhân ung thư gan qua đời quá sớm, thật đáng tiếc. Bác sĩ phải ghi nhớ kỹ vai trò quan trọng của việc điều trị theo chứng.
Ba, nguyên tắc điều trị gan và điều trị tỳ: Tiên sư Trung y Trung Cảnh cho rằng "thấy bệnh gan, biết gan truyền vào tỳ, nên trước tiên bổ tỳ", chỉ ra quan niệm điều trị toàn diện về mối quan hệ nội tạng gan-tỳ. Gan chủ tiết suy, tỳ chủ vận hóa, hai tạng gan-tỳ điều hòa lẫn nhau về vận chuyển khí huyết trong cơ thể. Sự mất cân bằng gan-tỳ thực chất là cơ chế bệnh lý cơ bản của ung thư gan. Do đó, điều trị ung thư gan trước tiên phải bắt đầu từ điều chỉnh gan-tỳ, không thể cô lập điều trị gan mà bỏ quên điều trị tỳ. Hơn nữa, trong thực tiễn lâm sàng, hầu hết bệnh nhân ung thư gan giai đoạn giữa và muộn đều có các chứng trạng như bụng đầy, ăn kém, thiếu ăn – gọi là chứng "tỳ hư". Vì vậy, phương pháp điều chỉnh gan-tỳ không chỉ thể hiện quan điểm toàn diện trong điều trị ung thư gan bằng y học cổ truyền, mà còn cải thiện các chứng trạng do rối loạn chuyển hóa và miễn dịch gây ra bởi chứng tỳ hư. Điều chỉnh gan-tỳ thực sự là nguyên tắc cơ bản trong điều trị ung thư gan.
Bốn, nguyên tắc hoạt huyết và chỉ huyết: Huyết ứ là một trong những cơ chế bệnh lý quan trọng của ung thư gan, bệnh nhân ung thư gan tồn tại trạng thái đông máu trong huyết động học, cung cấp cơ sở khoa học cho phương pháp hoạt huyết hóa ứ. Trong lâm sàng, dùng thuốc hoạt huyết hóa ứ để điều trị ung thư gan thực sự có hiệu quả, không chỉ ức chế sự phát triển của tế bào ung thư, giảm hình thành huyết khối ung thư, ngăn ngừa di căn, mà còn thúc đẩy mềm hóa và hấp thu mô sợi. Tuy nhiên, ở giai đoạn giữa và muộn, ung thư gan thường có kèm chảy máu đường tiêu hóa trên, thậm chí có thể xuất hiện chảy máu do vỡ nốt ung thư gan gây nôn ra máu, đi cầu đen. Vì vậy, không nên dùng các vị thuốc hoạt huyết mạnh, phá huyết, dễ làm tăng nguy cơ chảy máu ở bệnh nhân ung thư gan, thậm chí có thể dẫn đến sự lan rộng của tế bào ung thư. Do đó, khi chọn thuốc hoạt huyết hóa ứ, nên dùng các vị thuốc như tam thất bột, huyền sơn thảo, tiên hạc thảo, sinh bồ hoàng, đương quy, đại hoàng – những vị thuốc có tính chất hoạt huyết và chỉ huyết song hành, an toàn hơn.
Năm, nguyên tắc nội trị và ngoại trị: Ở giai đoạn giữa và muộn, tình trạng ung thư gan rất nguy hiểm, chỉ có thể dùng cả nội trị và ngoại trị mới có thể nhanh chóng giảm đau cho bệnh nhân và kéo dài tuổi thọ. Thực tế, nội bệnh ngoại trị là đặc điểm nổi bật của y học cổ truyền Trung Hoa. Ung thư gan dù là bệnh nội tạng nhưng biểu hiện ra ngoài. Ví dụ: đau vùng gan, thậm chí đau dữ dội, chứng bụng đầy nước... Vì vậy, dùng các vị thuốc thơm như mật hương, sử thi, nhũ hương, mạc dược, băng phiến, ngâm rượu một tuần, bôi ngoài da vùng gan (trung tâm huyệt Qimen), phối hợp với uống thuốc nội tạng, có thể nhanh chóng giảm đau, tiêu khối. Dùng các vị thuốc như mật hương, sinh hoàng kỳ, nhị sầu, cam tuệ đắp lên rốn, phối hợp với uống thuốc nội tạng, có thể tiêu thũng mà không tổn hại chính khí.
|
