Đau bụng sau sinh Đau bụng sau sinh là do tổn thương huyết sau sinh, xung nhiệm hư không, mạch bào không được nuôi dưỡng, hoặc do huyết thiếu khí hư, vận hành không thuận, khiến huyết lưu thông không畅, trì trệ gây đau. Triệu chứng thấy đau bụng dưới âm ỉ, thích ấn, ác lộ ít, màu nhạt, chóng mặt, ù tai, mạch hư tế. Các phương thuốc dân gian thường dùng trong lâm sàng như sau. [Phương một] Dương quy, tục đoạn, ngũ vị tử, xuyên khung, can khương, mạch môn mỗi thứ 40g, bạch thược 60g, ngũ linh tử, địa hoàng khô mỗi thứ 100g, cam thảo, bạch chỉ mỗi thứ 30g, hoàng kỳ 40g, táo đỏ 20 quả, rượu 2000ml. Cho tất cả dược liệu nghiền nhỏ, gói bằng vải, ngâm rượu trong dụng cụ sạch qua đêm, thêm 1000ml nước, đun lấy 150ml, để sẵn. Mỗi lần uống 15–20ml trước bữa ăn, ngày 3 lần. Phương này thích hợp điều trị hư tổn sau sinh, đau bụng. [Phương hai] Đảng sâm, bạch truật, phục linh, cam thảo sao, thục địa, bạch thược mỗi thứ 10g, đương quy 15g, xuyên khung 7,5g, gà mái to 1 con, thịt lợn, xương tạp mỗi thứ 500g, hành, gừng một ít. Làm sạch gà theo cách thông thường, thịt lợn thái nhỏ, xương vụn, các vị thuốc rửa sạch, gói bằng vải sạch đã ướt, cho gà, thịt lợn, xương, túi thuốc vào nồi, thêm nước vừa đủ, đun lửa lớn đến sôi, vớt bọt, thêm gừng, hành, đun nhỏ lửa đến khi gà chín mềm, bỏ túi thuốc, ăn thịt và uống nước canh. Phương này thích hợp cho đau bụng sau sinh do huyết hư khí yếu. [Phương ba] Vảy cá chép 200g. Vảy cá rửa sạch, thêm nước vừa đủ, đun nhỏ lửa thành dạng thạch. Mỗi lần dùng 60g, hòa với rượu nho, uống ấm, ngày 2 lần. Phương này thích hợp cho đau bụng do ứ huyết sau sinh. [Phương bốn] Crab vài con, rửa sạch, cho vào bát, hấp cách thủy đến khi gần chín thì thêm 1–2 muỗng canh rượu gạo, hấp thêm một lúc. Uống nước, ăn thịt crab (có thể chấm dầu thực vật, nước tương, hạt tiêu... để nêm). Phương này thích hợp cho đau bụng do ứ huyết sau sinh. [Phương năm] Sinh ngưu tất 200g, rượu 3000ml. Dùng rượu đun lấy 1200ml sinh ngưu tất, bỏ bã. Nếu dùng ngưu tất khô, ngâm rượu qua đêm rồi đun, uống theo khẩu vị rượu của từng người, chia làm nhiều lần. Phương này thích hợp cho đau bụng bên trong sau sinh. [Phương sáu] Dương quy, ích mẫu thảo mỗi thứ 30g, xuyên khung, đào nhân, cam thảo, đan bì mỗi thứ 10g, thang sương 5g, mật ong 50ml. Bảy vị thuốc đầu cho thêm 500ml nước, sắc còn 300ml, bỏ bã, thêm mật ong cô thành cao, mỗi lần uống 30ml, ngày 3 lần. Phương này thích hợp cho đau bụng lạnh, ghét chạm do huyết hư nhiễm lạnh sau sinh. [Phương bảy] Tế lan 30g, gạo tẻ 50g. Sắc trước Tế lan, bỏ bã lấy nước, cho gạo vào nấu cháo, ăn khi bụng đói. Phương này thích hợp cho đau bụng do ứ trệ sau sinh. [Phương tám] Hồng hoa lan 30g, rượu 2000ml. Cho thuốc vào rượu, sắc đến khi còn một nửa, uống ngay một nửa, nếu chưa hết thì uống tiếp. Phương này thích hợp cho phụ nữ sau sinh, phong tà xâm nhập vào bụng gây đau bụng dữ dội. [Phương chín] Dương quy, sơn dược, tục đoạn, thục địa mỗi thứ 15g, a giao 9g, nhân sâm 6–9g, mạch môn 9–15g, ngũ vị tử 3g, cam thảo 3–6g. Uống nước sắc, mỗi ngày 1 thang, ngày uống 2 lần. Phương này thích hợp cho đau bụng do khí huyết hư yếu. [Phương mười] Chim hoang 1 con, bột mì vừa đủ. Làm sạch chim hoang, bỏ lông và nội tạng, rửa sạch, lấy thịt, băm nhuyễn làm nhân, nêm gia vị. Bột mì nhào bột làm vỏ, gói thành bánh tráng, nấu chín, ăn khi bụng đói. Phương này thích hợp cho đau bụng do thể hư sau sinh. [Phương mười một] Thịt dê tinh 100g, sơn dược sống 50g, gạo tẻ 100g. Thịt dê và sơn dược nấu đến nhừ, băm nhuyễn thành dạng bột, trộn lẫn với nước hầm thịt dê, cho gạo vào nấu cháo, ăn khi bụng đói. Phương này thích hợp cho đau bụng do hàn sán sau sinh. [Phương mười hai] Thạch cao sơn tra 300g, bột bắp, bột mì tinh luyện mỗi thứ 50g, đường trắng 150g, mật ong 30g, dầu thực vật 500g (thực tế dùng 50g). Trộn bột bắp và bột mì với nước thành hỗn hợp, cắt thạch cao sơn tra thành que dài bằng ngón tay, cho vào hỗn hợp, trộn đều, từng viên thả vào chảo dầu đã đun nóng đến độ 6–7 thành, chiên đến khi vàng đều thì vớt ra. Cho một ít nước vào nồi nhỏ, thêm đường trắng và mật ong, đun nhỏ lửa đến khi nước bay hơi, thành khối, trộn với que sơn tra, đảo đều, để nguội rồi đựng vào chai, mỗi ngày ăn 2–3 lần. Phương này thích hợp cho đau bụng do ứ huyết sau sinh. [Phương mười ba] Quế chi 6–9g, đường đỏ vừa đủ. Sắc uống, mỗi ngày 1 thang, chia 2 lần uống. Phương này thích hợp cho đau bụng do ứ huyết sau sinh. [Phương mười bốn] Gan lợn 200g, bột vũ dĩ 20g, bột mì vừa đủ. Gan lợn rửa sạch, thái thành miếng mỏng theo lá gan, trộn bột vũ dĩ vào giữa các lá gan, bột mì trộn nước, bọc quanh bề mặt gan, bên ngoài bọc giấy ẩm, đặt vào tro rác, nướng chín, bỏ giấy và bột mì, ăn khi bụng đói. Phương này thích hợp cho đau lưng và bụng sau sinh. <Đau bụng sau sinh>
|